Blog của Lê Văn Luật

Đời người thì có hạn mà sự học thì vô hạn!

Sô-cô-la và Giải Nobel

Một bài báo của Tiến sỹ Franz H. Messerli đăng trên tạp chí nổi tiếng New England Journal of Medicine (được gọi là “kinh thánh y khoa”) khẳng định ăn nhiều sô-cô-la sẽ thông minh và có nhiều cơ hội đoạt giải nobel! Kết quả này cũng được nhiều báo trong nước dẫn tin (như VTV, Báo mới và Báo chính phủ…). Một nghiên cứu “rất khoa học” được công bố, và ai biết đâu, có thể có những phụ huynh lại đầu tư tương lai cho con em mình bằng cách tăng khẩu phần sô-cô-la!

Bài báo Chocolate consumption cognitive function and nobel laurates (NEJM) của Franz H. Messerli cho thấy một số nghiên cứu nói chung (và trong ngành y nói riêng) hài hước một cách cực kỳ … khoa học!

Biểu đồ dưới đây (trích từ bài báo trên) cho thấy tương quan khá chặt giữa lượng tiêu thụ sô-cô-la bình quân đầu người của quốc gia và số giải nobel bình quân/10 triệu người của quốc gia đó. Kết quả tính toán cho hệ số tương quan r = 0,791 với p-value<0.0001.

Tác giả giải thích rằng sô-cô-la chứa một số chất làm tăng cường trí lực (làm cho người ta thông minh hơn) do đó quốc gia tiêu thụ nhiều sô-cô-la sẽ đoạt nhiều giải nobel.

chocolate-nobellaureates

Tuy vậy, theo phân tích của Nguyễn Văn Tuấn (tại đây) thì lập luận của tác giả là một dạng ngụy biện. Tác giả xác định mối quan hệ chặt giữa lượng tiêu thụ sô-cô-la bình quân đầu người của một quốc gia và lượng giải nobel của quốc gia đó chứ không phải lượng tiêu thụ sô-cô-la của những người đoạt giải nobel.

Theo Lê Giang (tại đây), nghiên cứu trên chỉ xác định hệ số tương quan do đó nó chỉ nói lên sự liên quan (correlation) chứ không nói lên mối quan hệ nhân quả (causation).

Phương pháp thực hiện nghiên cứu trên đơn giản tới mức … không thể đơn giản hơn:

Tác giả lấy thông tin số lượng giải nobel bình quân trên 10 triệu người của 22 quốc gia tính đến 10/10/2012 từ wikipedia và lượng tiêu thụ sô-cô-la của 22 quốc gia đó từ 3 trang web (hiệp hội sô-cô-la Thụy Sỹ, một công ty Đức về Sô-cô-la, một trang web hiện, 28/11/2015, không thể truy cập). Thụy Sỹ chỉ có số liệu tiêu thụ sô-cô-la 1 năm 2011, 15 quốc gia có số liệu 2 năm, 5 quốc gia có số liệu 8 năm, 1 quốc gia có số liệu 10 năm.  Sau đó tác giả chạy hồi quy tuyến tính và có kết quả hệ số tương quan trên.

Bản thân phương pháp nghiên cứu trên đã cho thấy kết quả nghiên cứu là hài hước (một cách rất khoa học): Số lượng giải nobel từ xưa tới nay của một quốc gia có liên quan chặt với lượng tiêu thụ sô-cô-la trong 1 hoặc 2 năm gần đây (với 16 quốc gia, trừ 6 quốc gia có số liệu 8 năm) – một bên là tổng, một bên là số bình quân, một bên dài hạn, một bên ngắn hạn!

Kết quả trên chỉ có thể lý giải là: Lượng tiêu thụ sô-cô-la bình quân đầu người và số giải nobel thực ra đều là kết quả của nguyên nhân chung là kinh tế phát triển (hay một cái gì đó đại loại như vậy, như GDP – cần có nghiên cứu cụ thể mới xác định chính xác được). Do đó, chúng có liên quan chặt chẽ vì chúng cùng là kết quả từ một nguyên nhân (chứ mối quan hệ giữa chúng không phải là quan hệ nhân quả).

Dù sao đi nữa, một nghiên cứu rất khoa học được công bố, và ai biết đâu, có thể có những phụ huynh lại đầu tư tương lai cho con em mình bằng cách tăng khẩu phần sô-cô-la!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on 28/11/2015 by in Suy ngẫm & Tìm hiểu.

Điều hướng

%d bloggers like this: